Đường đá cổ Pavi Lai Châu – đường cổ từ thời Pháp thuộc

Nơi tận cùng Tây Bắc của tổ quốc có hai tỉnh miền núi Lào Cai và Lai Châu cùng chung đường gianh giới, là đường phân thủy của một phần dãy Hoàng Liên Sơn kéo dài về phía Tây Nam của dãy Hymalaya hùng vĩ. Do những kiến tạo địa chất đặc biệt của thời kỳ tạo sơn, mà thiên nhiên ưu ái ban tặng cho vùng đất này nhiều ngọn núi cao, hiểm trở bậc nhất Việt Nam như Fansipan, Pusilung, Putaleng, Bạch Mộc Lương Tử, Tả Liên Sơn, Nhìu Cồ San...

Thoáng qua địa lý ta thấy sự giao thương từ Hà Nội đến Lai Châu qua Lào Cai khó khăn đến nhường nào. Vậy mà, từ thời nhà Nguyễn đã có con đường Thiên Lý nối liền Thăng Long tới Châu Lai ( nay là Lai Châu) qua đỉnh đèo Mây (Ô Quy Hồ 2.047m). Đến thời Pháp con đường được nâng cấp, nhưng việc có một con đường mới phục vụ cho thông thương, nối liền Lai Châu - Lào Cai - Hà Nội là cần thiết. Trong bối cảnh những năm 20 của thế kỷ trước, người Pháp chủ trương xây dựng và phát triển nhiều tuyến đường mới để thuận tiên cho việc thu gom Lâm Thổ Sản, tài nguyên thiên nhiên, khoáng sản... Thống đốc Auguste Jean-Marie Pavie đã cho khảo sát và xây dựng một con đường từ Mường Hum - Sàng Ma Sáo - Chà Phà (Lào Cai) vượt đèo Gió (2.091m) thuộc dãy Nhìu Cổ San, sang Sàng Ma Pho - Chà Phà - Phong Thổ - Mường So. Con đường được xây dựng hoàn toàn bằng đá, rộng 3m, tương đối bằng phẳng xuyên rừng, để cho mãi tận hôm nay (gần 100 năm sau) con đường xuyên rừng vẫn còn gần như nguyên vẹn.

Bước đi trên con đường đá cổ, du khách sẽ được trải nghiệm bước đi trên những viên đá được mài nhẵn không rõ bởi dấu chân người, ngựa hay bởi mưa gió, chỉ thấy thấm dấu vết của thời gian. Tiến sâu vào rừng già, du khách sẽ được thả mình vào cảnh sắc thiên nhiên tuyệt đẹp giữa hai bên đường mòn với những nương thảo quả xanh tốt, những tán cổ thụ trăm năm tuổi, dòng suối mát lạnh chảy róc rách xuyên qua những tảng đá lớn.